قطعات جانبی برق صنعتی

قطعات جانبی برق صنعتی

قطعات جانبی (Accessories & Auxiliary Equipment) در برق صنعتی، اقلامی هستند که در کنار تجهیزات اصلی (مانند کلیدها، کنتاکتورها و PLC) برای افزایش قابلیت‌ها، حفاظت فیزیکی، فرم‌دهی، اتصال ایمن و تهویه به کار می‌روند. این قطعات از نظر حجم فروش، تکرار خرید و اهمیت فنی در تابلوها بسیار کلیدی هستند و به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:

۱. ملحقات و لوازم جانبی تجهیزات سوئیچینگ و حفاظتی

تجهیزاتی که روی کلیدها یا کنتاکتورها سوار می‌شوند تا عملکرد آن‌ها را توسعه دهند:

• کنتاکت‌های کمکی (Auxiliary Contacts): تیغه‌های باز/بسته (NO/NC) کمکی برای کنتاکتورها و کلیدهای حرارتی/اتوماتیک (نصب از رو، بغل یا جلو).
• بوبین یدکی کنتاکتور: بوبین با ولتاژهای مختلف (۲۴، ۱۱۰، ۲۲۰ و ۳۸۰ ولت AC/DC) برای جایگزینی یا تغییر ولتاژ فرمان.
• پلاتین یدکی کنتاکتور: تیغه‌های اصلی کنتاکتور برای تعمیر و اورهال بدون تعویض کل دستگاه.
• اینترلاک مکانیکی و الکتریکی: قفل‌کن‌های فیزیکی برای کنتاکتورهای چپگرد-راستگرد یا چنج‌اور (Changeover).
• تایمر بادی (پنوماتیک): نصب روی کنتاکتور برای ایجاد تاخیر زمانی بدون نیاز به تغذیه مجزا.
• رله شنت‌تریپ (Shunt Trip) و رله آندرولتاژ (Undervolt/UVR): بوبین‌های داخلی کلیدهای اتوماتیک (MCCB) و هوایی جهت قطع خودکار از راه دور یا هنگام افت ولتاژ.
• موتور کلید اتوماتیک (Motor Mechanism): برای قطع و وصل کردن خودکار کلید اتوماتیک از اتاق کنترل.
• دسته‌گردان یا روتاری هندل (Rotary Handle): شفت و دسته چرخشی برای قطع/وصل کلید از روی درب تابلو (ساده و قفل‌شو).

۲. تجهیزات اتصالات، کابل‌کشی و سربندی

• سرسیم و وایرشو (Ferrules & Lugs): سوزنی، دوشاخ، حلقه‌ای، کولری و وایرشوهای تکی/دوبل برای جلوگیری از افشان‌شدن رشته‌های سیم.
• کابل‌شو (Cable Lugs): مسی، آلومینیومی و بی‌متال (پیچی یا پرسی) برای اتصال کابل‌های توان بالا به کلید یا شینه.
• ترمینال‌های ریلی (Terminal Blocks):
  • ترمینال‌های پیچی، فشاری (Push-in/Spring-clamp)، ارت، دوسطحی و سه‌سطحی، فیوزدار، چاقویی (تست قطع مدار).
  • متعلقات ترمینال: درپوش انتهایی، پارتیشن (صفحه جداکننده)، پل رابط (جامپر)، گیره انتها (بست انتها)، لیبل/شماره ترمینال.
• شینه‌ها و مقره‌ها:
  • شینه‌های مسی/برنجی نول و ارت.
  • مقره‌های عایق تابلویی (استوانه‌ای، پله‌ای، شش‌گوش) برای نگهداری شینه‌های برقدار.
  • روکش‌های حرارتی (شیرینگ حرارتی) برای عایق‌کاری شینه‌ها و سرکابل‌ها.
• گلند کابل (Cable Gland): پلاستیکی (پلی‌آمید) و فلزی (برنجی، استیل) با استانداردهای ضدآب/گردوغبار (IP68) و ضد انفجار (EX) برای ورود کابل به تابلو.
• نوار فرم و روکش‌ها: نوار مارپیچ (اسپیرال)، وارنیش نسوز، خرطومی‌های فلکسیبل فلزی/روکش‌دار و بست‌های کمربندی (معمولی، استیل و پایه‌چسب‌دار).

۳. مدیریت مسیر کابل، فرم‌دهی و اسکلت تابلو

• داکت‌های شیاردار تابلویی (Wire Ducts): داکت‌های پلاستیکی نسوز (PVC یا هالوژن فری) جهت هدایت و نظم‌دهی سیم‌های فرمان و قدرت.
• ریل‌های تابلویی (DIN Rails): ریل‌های فلزی شیاردار یا یکپارچه (عمق ۷.۵ یا ۱۵ میلی‌متر) با پوشش گالوانیزه/کروماته جهت نصب ماژول‌های برق صنعتی.
• بست‌ها و براکت‌های نصب: بست انتهایی ریل، پایه‌های شیب‌دار ریل، هنگرها و پایه‌های نگهدارنده لوله فلکسیبل.

۴. تجهیزات تهویه و اقلیمی تابلو (Panel Climate Control)

• فن و فیلتر تابلویی: فن‌های AC/DC به همراه فیلترهای ضد گردوغبار قابل شستشو.
• هیتر تابلویی (Panel Heater): المنتی یا PTC برای جلوگیری از تقطیر رطوبت و آسیب به تجهیزات در محیط‌های سرد.
• ترموستات و هیدروستات تابلویی: مکانیکی یا دیجیتال برای قطع و وصل خودکار فن و هیتر بر اساس دما یا درصد رطوبت.
• کولر گازی تابلویی: برای تابلوهایی با حرارت بالا (مثل تابلوهای حاوی درایو و اینورتر) بدون ورود هوای آلوده محیط بیرون.

۵. تجهیزات روشنایی، سوئیچینگ داخلی و دسترسی

• چراغ روشنایی تابلویی: LED مگنتی، سوئیچی یا کلیددار برای دید کافی هنگام تعمیرات.
• میکروسوئیچ درب تابلو: قطع و وصل برق روشنایی یا ایجاد آلارم هنگام باز شدن درب.
• پریز ریلی تابلویی: پریز ۲۲۰ ولت ماژولار جهت اتصال لپ‌تاپ یا تجهیزات اندازه‌گیری حین سرویس.
• جیب نقشه (Document Holder): پلاستیکی چسبانده‌شده پشت درب تابلو جهت نگهداری نقشه‌های تک‌خطی و وایرینگ.

۶. نشانه‌گذاری، لیبل‌زنی و ایمنی

• شماره سیم و کابل: تیوب‌های حرارتی، حلقه‌ای و پرینتی برای شماره‌گذاری دوسر سیم‌ها مطابق نقشه.
• پلاک و لیبل تابلویی: پلاک‌های راهنمای شستی‌ها، علائم خطر برق‌گرفتگی، پلاک نام تابلو (Nameplate).
• قفل‌ها و لولاهای تابلویی: قفل‌های زاماک (چاک‌دار، مثلثی، پروانه‌ای)، یراق‌آلات و نوارهای درزگیر فوم/لاستیکی (Gasket) دور درب.